To nie pierwsza Wigilia, którą spędzamy rozdzieleni. W historii Polski, nawet najnowszej, było już wiele takich Świąt, w czasie których rodziny przeżywały rozłąkę z najbliższymi.

Wigilie w czasie wojny, gdy udręczone kobiety wyglądały jakiejkolwiek informacji o losie swoich mężów, synów, listów z obozów koncentracyjnych lub grypsu z więzienia. Wigilie na wysiedleniu, gdy nie w swoim domu, gdzieś na terenie Generalnej Guberni przygotowywano wieczerzę, myśląc o tych, którzy zostali wywiezieni na roboty przymusowe do Niemiec. Wigilie na zesłaniu. Wigilie w czasie I wojny światowej, w okopach, w Rusland, we Frankreich, w armii cesarskiej, do której przecież poborowymi byli mieszkańcy zaboru pruskiego. Pisane stamtąd kartki z pieczątką Feldpost (poczta wojskowa) docierały także do Kcyni i okolic. Wigilia w czasie stanu wojennego. 

W rozdzieleniu, które tym boleśniej było przeżywane, że dla Polaków Boże Narodzenie zawsze było bardzo rodzinnym czasem, byliśmy już wiele razy. Dziś chciałabym Wam przybliżyć jedną z takich wigilii. A do tego potrzebna jest ta fotografia. 

Zdjęcie nadesłała pani Anka Orczykowska. Pisze: To moi dziadkowie - Katarzyna i Mikołaj. W styczniu 1950 roku ich jedyna córka [Maria Kowalska, z d. Telatyńska - dopisek JM] została aresztowana za działalność w organizacji "Powrót". Boże Narodzenie 1950 roku spędzali bez niej. Nie trzeba wielu słów, by wyobrazić sobie, co czuli... Zaprosili fotografa, usiedli przy choince, a pod nią na stoliku ustawili zdjęcia mojej Mamy. Jedną z odbitek wysłali do więzienia...

Zdaję sobie sprawę, że zapewne dziś w ciągu dnia trudno będzie o chwilę ciszy i spokoju. Ale gorąco zachęcam do tego, żeby w czasie Świąt znaleźć taki czas, gdy pomyślimy o tym, co tak naprawdę jest dla nas ważne. Za co możemy być wdzięczni. Najczęściej mamy bliskich obok siebie. Mamy z kim porozmawiać o tym, co się w czasie tego trudnego roku wydarzyło. W rozmowie próbować oswoić nasze lęki, także o przyszłość. Opowiedzieć komuś o stracie, o bólu, o rozstaniach, o niepewności i dylematach. O odejściach tych, których kochaliśmy. Trudny czas łatwiej przejść razem. 

Justyna Makarewicz/Dźwiękowe Archiwum Kcyni

Zdjęcie wykorzystane na okładce: Wigilia w czasie okupacji