11 - 04 - 2022
Szkoła w Ludwikowie
W ostatnim czasie część społeczności gminy Kcynia żyła akcją likwidacyjną dwóch szkół wiejskich w Sipiorach i Rozstrzębowie. Zamykanie szkół to nic nowego w dziejach naszej gminy. Z książki "Festschrift zur 700-Jahrfeier der Stadt Exin", wydanej w Niemczech w 1962 roku z okazji 700-lecia Kcyni przez stowarzyszenie byłych niemieckich mieszkańców powiatu szubińskiego dowiadujemy się, że w 1914 roku było w ówczesnym obwodzie kcyńskim 27 wiejskich budynków szkolnych w 24 miejscowościach (w Ludwikowie, Sipiorach i Łankowicach były po dwa budynki). Do tego należy doliczyć budynki szkolne w Miastowicach, Dziewierzewie, Żarczynie i Górkach Zagajnych, które w czasach zaboru pruskiego były poza jurysdykcją obwodu kcyńskiego.
Dziś chciałbym przybliżyć historię szkoły w Ludwikowie. Oto jak wspomina szkołę w Ludwikowie, w książce "Der Kreis Schubin" (1990), była niemiecka nauczycielka szkół w Ludwikowie i Józefkowie, Anna Koebernick: „W czasach swojej świetności miała kolonia Ludwikowo dwie szkoły, w sumie trzy klasy (sale lekcyjne -Z.P.). Dwuklasową szkołę, wybudowaną z wypalanej czerwonej cegły, wybudowano w 1894 roku, po tym, jak stara popadła w ruinę. Wkrótce jednak szkoła stała się zbyt mała i w 1912 r. trzeba było stworzyć kolejną klasę. Budynek został zbudowany naprzeciwko istniejącej szkoły. W okresie polskim dwuklasowa szkoła stała się szkołą zbiorową, w której w jednej klasie uczyły się dzieci niemieckie. Szkoła, wybudowana w 1912 roku, stała się czysto polską. Kiedy autorka była zatrudniona w dużej szkole w 1923 r., miała do nauczania 106 dzieci, czyli 50 z Ludwikowa, 7 z Gromadna - Wybudowania, 9 z Nowej wsi - Wybudowania. Gościnnie uczęszczało 26 dzieci z Kowalewka , 4 z Nowej Wsi i kolejne 4 z Ostrówca. Ta lista została zrekonstruowana ze szkolnego zdjęcia przy pomocy rodziny Bobrowskich. W tym czasie dzieci musiały się jeszcze uczyć religii w Mieczkowie i Gromadnie. Oczywiście 106 dzieci nie mogło być nauczane wszystkie na raz. Tak więc lekcje odbywały się w jednej sali, jedna po drugiej, na dwóch oddziałach; najpierw trzecia i czwarta, potem pierwsza i druga część. Nauka religii w obcych wsiach odbywała się popołudniami w środy i soboty…"
Ze wspomnianej wyżej niemieckiej publikacji z okazji 700-lecia Kcyni dowiadujemy się ponadto, że w 1914 roku w klasie katolickiej w Ludwikowie uczył Leo Schewe, a w dwóch klasach ewangelickich Helmut Strutz i Otto Muller.
Na pocztówce wysłanej 4 lutego 1913 r. widzimy oba budynki szkolne z Ludwikowa, na zdjęciach ze stycznia br. aktualny ich wygląd.
Tekst i zdjęcia: Zbigniew Prusak
Galeria
