Na zabytkowym starym cmentarzu w Kcyni (zdjęcie powyżej), w grobowcu rodziny Majewskich zostały pochowane trzy siostry z d. Derdzikowskie: Waleria, Aniela i Anna. Bracia Derdzikowscy: Edward, Józef i German nie leżą tutaj. Ich rodzicami byli Marcjanna Knechtel z Wyrzyska (jej ojciec był tam kierownikiem szkoły) i Stanisław Derdzikowski (rymarz u grafa niemieckiego, w leśniczówce w okolicach Wyrzyska).   

Z linii Anny i Jana Nepomucena Majewskich leżą w grobowcu rodzinnym: oni sami, ich synek Walenty (zmarł jako niemowlę), córka Wanda i symbolicznie jej mąż – Maksymilian Bukiewicz (zginął w obozie Gusen), wnuk Zdzisław Bukiewicz (niemowlę – od córki Wandy), prawnuki: Maria Chyba (niemowlę – od wnuczki Bogusławy z d. Bukiewicz), Marek Czaplicki (niemowlę – od wnuczki Ludomiry z d. Bukiewicz) oraz 5-letni braciszek zięcia Jakubowskiego (męża najstarszej córki Kazimiery z d. Majewskiej) –  Jerzy Jakubowski.

Z linii Anieli i Wincentego Majewskich pochowani zostali w tym grobowcu oni sami oraz najstarsza ich córka Stanisława z mężem Januszem von Broekere (pozostałe dzieci są pochowane: Jadwiga – w Inowrocławiu, Władysław – w Kępnie, Czesław i Józef – na nowym cmentarzu w Kcyni).

Na tablicy nagrobnej wyryta kolejność pochowanych osób jest zgodna z kolejnością daty ich śmierci.

Kim były osoby leżące w tymże grobowcu rodzinnym?

Na zdjęciu od lewej: Waleria Fink i jej siostrzenice: w środku Ludmiła (córka Anny), później Radomska; z prawej Stanisława (córka Anieli), później Broekere. Ok. 1896 r.

Waleria (z d. Derdzikowska) Fink

Najstarsza z sióstr – Waleria, urodziła się w roku 1838 w Wyrzysku. Wyszła za mąż za Gustawa Finka w roku 1869. Ich ślub odbył się w Nakle (Gustaw był ewangelikiem).

Z relacji rodzinnych: Gustaw Fink był zdolnym organizatorem kupieckim, posiadał ogromny majątek i spokojny charakter. Po śmierci teściów zaopiekowali się niepełnosprawnym (po chorobie Heine-Medina) bratem Walerii – Germanem. Małżeństwo Finków było bezdzietne. Gustaw umarł wcześniej niż żona. Został pochowany w Nakle na cmentarzu ewangelickim (cmentarz został zniszczony tuż po II wojnie światowej).

Po śmierci męża Waleria zamieszkała w Kcyni, razem z rodziną Anny, swojej siostry. Ich dom, wybudowany przez męża Anny – Jana Nepomucena, znajdował się przy ul. Ogrodowej i Poznańskiej (dziś Dworcowa 37). Tam też w bezpośrednim sąsiedztwie znajdował się mniejszy domek, do którego wprowadziła się Waleria. Przez drzwi można było przejść z jednego domu do drugiego. Dzieci Anny i Jana Nepomucena nazywali Walerię Fink „złotą ciocią”. Zmarła w 1924 roku, 6 lat po śmierci swojej młodszej siostry Anieli.

Na zdjęciu: Anna Majewska z d. Derdzikowska, 1896 r. 

Anna (z d. Derdzikowska) i Jan Nepomucen Majewscy

Bracia Majewscy pożenili się z młodszymi siostrami Walerii: Wincenty z Anielą, a Jan Nepomucen z Anną.

Anna Majewska z d. Derdzikowska urodziła się w Wyrzysku w 1854 r.

Ze wspomnień rodzinnych:

Jan Nepomucen z Anną mieszkali w Kcyni przy ul. Ogrodowej. Mieli pięcioro dzieci: Kazimierę (później Jakubowską), Władysławę (później Nikel), Ludmiłę (później Radomską), Wandę (później Bukiewicz) i Walentego. Przy swoim domu posiadali piękny, zadbany ogród. Często zapraszali blisko mieszkającą rodzinę z linii Wincentego i Anieli Majewskich – Józefa i Kazimierę Majewskich z dziećmi: Lucka, Bronię i Irkę. Byli bardzo pracowici i gościnni.

U Jana Nepomucena i Anny wychowywały się niektóre wnuki. Od ich najstarszej  córki Kazimiery Jakubowskiej (mieszkała z mężem i liczną gromadką dzieci w Nakle) –  Stefan oraz Krysia (potem Pawlicka); od drugiej córki Wandy Bukiewicz – Ludomira (potem Czaplicka), Kryspin i Bogusia Bukiewiczówna.

Rodzina Majewskich była bardzo patriotyczna. Wszyscy czynnie uczestniczyli w Powstaniu Wielkopolskim. Ze "Wspomnień Władysława Dykiera z nocy sylwestrowej 1918-1919"  dowiadujemy się, m.in. że: '31.12.1918 r. z inicjatywy byłego zarządu Rady Robotniczo-Żołnierskiej, Rady Obywatelskiej i zarządu koła "Sokół" oraz okolicznych mieszkańców Polaków - gospodarzy - rolników i właścicieli majątków ziemskich zwołano na 16:00 wiec w sali pana Majewskiego przy ul. Ogrodowej. Na wiecu miała być podjęta decyzja, co do sposobu wyzwolenia miasta spod okupacji niemieckiej'. 

Anna zmarła w 1925 roku. Jan Nepomucen kilkanaście lat później, w wieku 87 lat wszedł na drzewo, by zbierać owoce i spadł z niego. Po paru godzinach potem zmarł (1937 r.). 

Na zdjęciu: Wanda Bukiewicz z d. Majewska i Maksymilian Bukiewicz

Wanda (z d. Majewska) i Maksymilian Bukiewicz

Wanda, najmłodsza córka Anny i Jana Nepomucena Majewskich, urodziła się 15 marca 1895 r. w Kcyni. Wyszła za mąż za Maksymiliana Bukiewicza, starszego od niej o 10 lat (ur. 13.08.1885 r.). W czasie Powstania Wielkopolskiego Wanda Bukiewicz była sanitariuszką w Szpitalu Wojskowym (zob. poniżej). 

Źródło: www.powstancywielkopolscy.pl

Najmłodsza córka Wandy i Maksymiliana Bukiewiczów, Ludomira Czaplicka zapamiętała, że mama Wanda cały czas chodziła w czerni, bo najpierw zmarł dziadek Jan Nepomucen (1937 r.), potem ciocia Ludmiła Radomska w Ostrowie Wielkopolskim (1937 r.), a potem babcia Bukiewiczowa we Lwówku. 

Bractwo Kurkowe w Kcyni, 1936 r. Na rewersie opis osób podany przez Ludomirę Czaplicką z d. Bukiewicz

Wanda Bukiewicz z d. Majewska zmarła 22.09.1938 r., zostawiając troje dzieci - Bogusławę (wyszła potem za Mariana Chybę), Kryspina i Ludomirę, która miała wówczas 8 lat (potem Czaplicką). Podczas wojny Niemcy aresztowali Maksymiliana Bukiewicza. Pani Chybowa przekazała, że przed wojną chodziła do szkoły razem z synem znanego Niemca Winkla. Jego syn ostrzegł Maksymiliana: Panie Bukiewicz, uciekaj pan. Jednak ten odparł: Dlaczego mam uciekać? Nic złego przecież nie zrobiłem. Po paru dniach od tego wydarzenia Maksymiliana Bukiewicza aresztowano i wywieziono do obozu koncentracyjnego w Gusen. Tam też zginął. Niedługo potem dzieci Bukiewiczów, zostając już bez matki i bez ojca, zostały wysiedlone przez Niemców wraz z innymi polskimi rodzinami do Mińska Mazowieckiego. Dołączyła wtedy do nich bezinteresownie Maria Pęczkowska, która wcześniej była pomocą domową rodziny. Zajmowała się dziećmi przez cały okres wojny, a po powrocie do Kcyni zamieszkała z nimi. Dzieci zwracały się do niej pieszczotliwie Lymusia.

Aniela (z d. Derdzikowska) i Wincenty Majewscy

Aniela z d. Derdzikowska urodziła się w 1848 r. w Wyrzysku. Wyszła za mąż w roku 1876 za Wincentego Majewskiego. Mieli pięcioro dzieci: Stanisławę, Władysława, Czesława, Józefa i Jadwigę. Ponadto troje ich dzieci zmarło w wieku niemowlęcym (Antoni ur. w Śremie 1878 r., Marianna ur. w Śremie w 1882 r., Felix ur. w miejscowości Sady w 1891 r.). 

Z relacji rodzinnych: Aniela z Wincentym mieszkali w Kcyni nieopodal klasztoru. Po śmierci Anieli Wincenty przeniósł się do syna: najpierw Czesława, a potem do Józefa (rodzina miała duże mieszkanie w Rynku). Aniela była bardzo ładną kobietą. Jej wnuczka, Ula Majewska z Kępna pamięta jej szczupłą i drobną postać. Ula w 1915 roku była w Kcyni z ojcem Władysławem z okazji ukończenia roczku. Otrzymała od babci Anieli pamiątkę z dedykacją, która do dziś zachowała się w zbiorach rodzinnych (zob. poniżej). 

Wincenty w starości nie narzekał na zdrowie. W marcu 1930 r. nagle zasłabł: leżał 2 dni i 11 marca zmarł. (zob. zdjęcia poniżej) 

Osoby na zdjęciu ze stypy Wincentego opisała Ludomira Czaplicka z d. Bukiewicz z Kcyni (wnuczka Anny i Jana Nepomucena). 

Na zdjęciu: Stypa Wincentego Majewskiego, Kcynia marzec 1930 r.

Siedzą na ziemi od lewej: Aleksanda i Marcela Broekere, Irka i Bronia Majewskie (dzieci Józefa i Kazimiery Majewskich), Kryspin Bukiewicz (za nim nieznana dziewczynka), a obok Bogusia Bukiewicz, Łucja Majewska i Aleksander Majewski (dzieci Władysława i Katarzyny Majewskich) 

Siedzą w drugim rzędzie (za młodzieżą):  Wanda Bukiewicz (córka Jana Nepomucena i Anny Majewskich), Nieznajomy, Kazimiera Majewska (żona Józefa Majewskiego), Jan Nepomucen - brat Wincentego, znajoma (z d. Gdaniec - szwagierka kuzynki; od Stefana Jakubowskiego), Władysław Majewski, Władzia Witek z d. Dobrzańska (mama Danuty Tomeckiej z Poznania, a wnuczka Edwarda Derdzikowskiego)

Stoją w przedostatnim rzędzie: Nieznany, Nieznana, Nieznany, Nieznana, Lucjan Broekere, Nieznana, Władek Broekere, Nieznana, Magdalena Broekere (?), Maksymilian Bukiewicz, Władysław Witek (ojciec Danuty Tomeckiej, mąż Władzi)

Stoją w ostatnim rzędzie: Nieznany, Nieznany, Nieznany, Józef Majewski (syn Anieli i Wincentego), Nieznany, Nieznany. 

Stanisława (z d. Majewska) i Janusz von Broekere

Stanisława, najstarsza córka Anieli i Wincentego Majewskich, urodziła się 10.04.1877 r. w Mechlinie koło Śremu. W roku 1897 wychodzi za mąż za Janusza von Broekere z Bydgoszczy (zob. poniżej w galerii). Janusz był kupcem, bankierem, właścicielem domu i hotelu w Kcyni. Mieli dziesięcioro dzieci: Władysława, Mariana, Janinę, Aleksandra, Celinę, Mieczysława, Marię Magdalenę, Lucjana, Aleksandrę, Marcelę. Według relacji rodzinnych prowadzili bardzo towarzyskie życie. Przy ostatnim dziecku Stanisława, będąc w 7. miesiącu ciąży, miała krwotok. W tamtych czasach nie potrafiono jej pomóc i 2 tygodnie po urodzeniu Marcelki, 24.01.1912 r., zmarła. Miała niecałe 35 lat. Córeczkę Stanisława i Janusza Broekerów dokarmiała potem piersią Jadwiga Wnuk - siostra Stanisławay, któa w tym czasie też urodziła dziecko. Po śmierci Stanisławy Janusz von Broekere ożenił się z Martą Płaczek. Mieli jeszcze syna Bolesława. [Tragiczne losy Bolesława Broekere w pierwszych miesiącach II wojny światowej  opisała Maria Płaczek w publikacji Michała Damazyna zatytułowanej Bydgoszczan portret własny, tom 6 - dopisek JM] Jednak 20.09.1925 r. Janusz Broekere umiera (zob. nekrolog w galerii poniżej). Rok później zmarła jego druga żona Marta. W tej sytuacji w roku 1927 brat Stanisławy - Józef Majewski z żoną odkupują dom z restauracją Broekerów. Uzyskane w ten sposób pieniądze zostały złożone w banku do dyspozycji najstarszego syna - Władysława Broekere, który miał wtedy 29 lat. Umożliwiło to zapewnienie bytu i wykształcenia rodzeństwu Broekere. A Józef Majewski jako nowy właściciel kontynuował prowadzenie restauracji w Rynku.

Opracowała na podstawie informacji rodzinnych: Barbara Nowarska

Fotografie pochodzą z archiwum rodziny Majewskich

Fot. na okładce: Restauracja i hotel Janusza Broekere, później właścicielem był Józef Majewski. Z archiwum rodziny Majewskich