RELACJA ZE SPOTKANIA

11 maja 2023 r. gościem "Ciekawości świata" był Michał Wójcik (na zdjęciu po lewej), historyk, dziennikarz, pisarz, badacz wydarzeń z okresu II wojny światowej, autor wywiadów-rzek z takimi osobami jak Stanisław Aronson, Stanisław Likiernik czy Zofia Posmysz lub Wanda Traczyk-Stawska.

Spotkaliśmy się, by porozmawiać o jego najnowszej książce, zatytułowanej Polki, które zabijały dla sprawy. Cyngielki, gwardzistki, terrorystki. Polki, które zabijały dla sprawy. Pozycja ukazała się w wydawnictwie Znak i dzięki współpracy z księgarnią "Biss" Mariusza Piaseckiego można ją było zakupić w trakcie spotkania w promocyjnej cenie. 

Co warto odnotować z dużym zadowoleniem, w spotkaniu wzięła udział spora grupa młodzieży - uczniów ostatnich klas Szkoły Podstawowej im. Jana Czochralskiego w Kcyni, z nauczycielką historii panią Natalią Żychlińską-Nowakowską. Obecni byli także wychowankowie Zakładu Poprawczego w Kcyni z nauczycielką języka polskiego Lidią Kozłowską-Rusin. Jest to już kolejne spotkanie, w którym uczestniczą młodzi ludzie - trzeba mieć nadzieję, że opowiadane w trakcie "Ciekawości świata" historie zainspirują uczniów do zadawania pytań, lub może choćby do rozmowy z bliskimi na temat rodzinnych losów.

W trakcie rozmowy, którą prowadziła Justyna Makarewicz, poruszone zostały następujące wątki: 

- herstoryczność - po latach pisania historii z męskiej perspektywy od kilku lat trwa proces przywracania roli kobiet zaangażowanych w wydarzenia z przeszłości. Nasz gość przekazał uczestnikom spotkania, że materiały na temat udziału kobiet w wielu akcjach w czasie I czy II wojny światowej są dostępne w archiwach. Byłem zdziwiony - stwierdził - że te materiały są, trzeba tylko po nie sięgnąć i specyficznie czytać. Przywołał historię Anny Rewskiej, która wymyśliła zamach na Kutcherę, a której rola została zawłaszczona przez dowódcę jej oddziału w AK. 

- na pytanie, czy Michał Wójcik postrzega swoje działania jako przywracanie pamięci o roli tych kobiet nasz Gość odpowiedział, że widzi to raczej jako przywracanie proporcji. Czytając wspomnienia o Piłsudskim pióra Aleksandry Szczerbińskiej widać, jak fantastycznie feministyczne są te wspomnienia, jak bardzo żona Piłsudskiego nie pisała ich z perspektywy "na kolanach", jak trafne miała spostrzeżenia na temat Marszałka.  

- kobiety udające mężczyzn, by walczyć - ok. 100 kobiet w Legionach Józefa Piłsudskiego udawało mężczyzn. Wychowane w tradycji walki niepodległościowej urodzone jako kobiety, nie wyobrażały sobie nie brać udziału w walce, skoro ojciec i dziadek walczyli w powstaniach. Również Wanda Traczyk-Stawska w pierwszych dniach powstania warszawskiego udawała chłopaka;

- przeciwdziałanie 'upupianiu' kobiet - zdrobnienia, lekceważenie, Aleksander Prystor pisał "nasza Oleńka" o Szczerbińskiej, drugiej żonie marszałka Piłsudskiego; czasy PRL jako okres "upupiania" - goździk, rajstopy, uśmiechy i akademie;

- silne kobiety, silne osobowości- w jaki sposób wybiera Pan bohaterów swoich książek?

- powojenna droga życiowa opisywanych kobiet - jak się układała? 

- z kuchni autora - jak wyglądały spotkania z Bohaterami wywiadów-rzek? jak one wpłynęły na Pana? 

- raporty przygotowywane przez kobiety - pracowniczki wywiadu i kontrwywiadu 

Rozmowa była bardzo ciekawa i nie koncentrowała się tylko na zagadnieniach związanych z ostatnim wydawnictwem Michała Wójcika. Również uczestnicy spotkania przygotowali pytania do pisarza. Rozmawialiśmy o cenie, jaką płacili młodzi ludzie - dzieci - działający jako zabójcy na zlecenie Armii Krajowej. Nasz gość stwierdził, że jeszcze wiele historii czeka na odkrycie.

Tekst: Justyna Makarewicz/Dźwiękowe Archiwum Kcyni 

Zdjęcia: Justyna Makarewicz, Dorota Reiwer

 ZAPOWIEDŹ SPOTKANIA

[aktualizacja z 14 kwietnia 2023 r.] UWAGA! nowy termin spotkania - Z naszym gościem spotkamy się we czwartek 11 maja g. 17.30 w sali nr 1 Urzędzie Miejskim w Kcyni. Wstęp wolny.

8 marca 2023 r. ukazała się najnowsza książka Michała Wójcika „Cyngielki, gwardzistki, terrorystki. Polki, które zabijały dla sprawy”. W cyklu "Ciekawość świata" w Kcyni spotkamy się, by ją promować. Porozmawiamy o kobietach, wojnie, życiowych wyborach i cenie, jaką się za nie płaci.

O naszym Gościu: Michał Wójcik. Historyk i dziennikarz. Autor wywiadów - rzek (m. in. z Zofią Posmysz, Stanisławem Aronsonem i Wandą Traczyk-Stawską) oraz reportaży historycznych. Laureat Nagrody Historycznej POLITYKI w 2015 r. za „Made in Poland” - wywiad ze Stanisławem Likiernikiem oraz Nagrody Newsweeka im. Teresy Torańskiej w 2018 r. za książkę „Treblinka’43”.

Cykl "Ciekawość świata" odbywa się w Urzędzie Miejskim od października 2013 roku i jest finansowany z budżetu Gminy Kcynia. Dotychczas w ramach cyklu odbyło się przeszło 120 spotkań: wieczorów autorskich, projekcji filmów i opowieści podróżniczych. W czasie pandemii cykl odbywał się w formie spotkań on-line na fanpage Dźwiękowego Archiwum Kcyni na Facebooku. Wstęp na wszystkie spotkania "Ciekawości świata" jest bezpłatny.  W trakcie spotkania będzie możliwość zakupu najnowszej oraz kilku pozostałych książek naszego Gościa. 

Tekst (na podstawie materiałów dostarczonych przez Autora): Justyna Makarewicz 

Okładka książki "Cyngielki, gwardzistki, terrorystki": projekt Paweł Panczakiewicz

Fot. Michała Wójcika: Mateusz Skwarczek / Agencja Wyborcza.pl