Żonkile w Kcyni - spacery z młodzieżą
W dniu 27 kwietnia zakończyliśmy tegoroczną akcję Żonkile. Uczestniczyliśmy w niej już po raz trzeci. Po raz trzeci była też z nami młodzież Szkoły Podstawowej im. Jana Czochralskiego w Kcyni razem z nauczycielką historii panią Natalią Żychlińską-Nowakowską.
Na lekcjach historii w szkole młodzież obejrzała film animowany przygotowany na tegoroczną rocznicę powstania w getcie, na podstawie książki Hanny Krall pt. Zdążyć przed Panem Bogiem. Na spacerach rozmawialiśmy o odpowiedzialności, honorze, naszych uprzedzeniach i godności. Wojna w Ukrainie sprawiła, że zadaliśmy sobie takie pytania, które jeszcze kilka lat temu wydawały się nierealne i hipotetyczne, a obecna sytuacja na świecie zmusiła nas do poszukania naszych własnych odpowiedzi.
W poprzednich latach pandemia uniemożliwiła nam realizację pełnego zakresu działań, w tym roku się udało upamiętnić zarówno powstańców z getta, opowiedzieć o sytuacji znajdujących się w nim cywilów, jak i przywołać pamięć o kcyńskich Żydówkach - zamordowanych na wzniesieniu w kierunku Żurawi. Przywracamy pamięć i uświadamiamy młodym ludziom, jak miastem była Kcynia przed II wojną światową, wielokulturowym, zamieszkiwanym przez 3 nacje. Rozmawialiśmy o znaczeniu akcji Żonkile, symbolice tego papierowego kwiatka, który chętni przyczepili na znak pamięci. Papierowe żonkile zostały wykonane przez uczestników spotkania, które odbyło się w dniu 19 kwietnia br.
W dniach 26-27 kwietnia br. odbyły się spacery śladami społeczności żydowskiej w Kcyni. W dzisiejszym spacerze udział wziął także dyrektor Szkoły Podstawowej im. Jana Czochralskiego w Kcyni, pan Michał Poczobutt, który zaapelował do młodych ludzi, by nie byli bierni, gdy są świadkami zła.
Na początku spotkania przeczytałam wiersz pastora Martina Niemöllera, który, będąc więźniem Dachau w 1942 roku, tak napisał:
Kiedy przyszli po Żydów, nie protestowałem.
Nie byłem przecież Żydem.
Kiedy przyszli po komunistów, nie protestowałem.
Nie byłem przecież komunistą.
Kiedy przyszli po socjaldemokratów, nie protestowałem.
Nie byłem przecież socjaldemokratą.
Kiedy przyszli po związkowców, nie protestowałem.
Nie byłem przecież związkowcem.
Kiedy przyszli po mnie, nikt nie protestował.
Nikogo już nie było.
Odwiedziliśmy wspólnie miejsca związane z historią społeczności żydowskiej: kamienice przy Rynku i ul. Poznańskiej, miejsce po synagodze, miejsce rozstrzelania ludności Kcyni, kirkut. W każdym z tych miejsc toczyła się rozmowa o tym, co powodowało powstańcami, że chwycili za broń i co znaczą słowa Marka Edelmana "Chodziło w istocie o wybór sposobu umierania". We środę młodzież pracowała także z kartami pracy, przygotowanymi w ubiegłym roku przez uczniów Szkoły Podstawowej w Kcyni. 
Dziękuję bardzo panu Dyrektorowi, pani Natalii za udział w tegorocznej edycji akcji Żonkile. Dziękuję młodzieży za takie mądre przemyślenia, za wspólne zgłębianie historii społeczności żydowskiej.
Tekst: Justyna Makarewicz/Dźwiękowe Archiwum Kcyni
fot. Natalia Żychlińska-Nowakowska, Justyna Makarewicz
