Kcyńskie akcenty w Powstaniu Warszawskim
Relacja ze spaceru
W upalne lipcowe popołudnie spotkaliśmy się na kcyńskim Rynku, by porozmawiać o powstaniu warszawskim. Zbliżała się kolejna rocznica wybuchu powstania. Znów za kilka dni, 1 sierpnia o godzinie "W", godzinie 17.00 na chwilę zatrzyma się cała Warszawa i wiele innych miast, gdzie zabrzmią syreny i mieszkańcy oddadzą hołd walczącym powstańcom.
W trakcie spaceru rozmawialiśmy także o tym, jak powstanie warszawskie jest przedstawiane w kulturze popularnej, opowiedziałam historię jedwabnej apaszki, która stała się pamiątką, którą można było kupić w sklepie Muzeum Powstania Warszawskiego. Trasa spaceru ograniczała się do bezpośredniej okolicy kcyńskiego Rynku. Pod kamienicą Józefa Kozłowskiego przedstawiłam biografię jego syna Henryka Kozłowskiego, który walczył w powstaniu. Fragment rozmowy, jaką przeprowadziłam z p. Henrykiem można odsłuchać tutaj: kliknij.
Opowiedziałam, jakie były okoliczności jego wyjazdu z Kcyni, przywołałam słowa p. Henryka, który opowiadał o swojej pracy w Warszawie w przechowalni bagażu na Dworcu Głównym i o tym, gdzie zastało go powstanie. Pod Apteką "Pod Orłem", gdzie zamontowana jest pamiątkowa tablica wspominająca lekarzy związanych z Kcynią, przybliżyłam sylwetkę lekarza i harcerza dr Józefa Wizy, który przyszedł na świat w Kcyni w 1905 roku. Rodzina była krótko związana z Kcynią, wkrótce przeprowadziła się do Gniezna. Jego biografia obejmuje działalność konspiracyjną w Poznaniu, a następnie okres warszawski i jego służbę w czasie powstania. Na podstawie materiałów udostępnionych przez rodzinę dr. Józefa Wizy zebrani usłyszeli o tym, jak w laboratorium, w którym przy ul. Marszałkowskiej pracował, powstał punkt ratowniczo-sanitarny. Tam dr Józef Wiza i drugi lekarz dr Suwalski - chirurg - zajmowali się rannymi powstańcami. Na koniec spaceru udaliśmy się w pobliże miejsca, gdzie znajdował się kościół ewangelicki. Tam na skwerku rozmawialiśmy o tym, jak powstanie wyglądało z perspektywy matek, które wyprawiały na walkę swoje dzieci: również nastolatków, również harcerki. Opowiedziałam o tym, co działo się z powstańcami po klęsce powstania. Trafiali do obozów koncentracyjnych i na roboty przymusowe, razem z wypędzoną z miasta ludnością cywilną. Powstanie trwało 63 dni. Hitlerowcy w sposób okrutny rozprawili się z miastem - na osobiste polecenie Hitlera Warszawa miała być zrównana z ziemią, miała przestać istnieć jako miasto.
Konspekt spaceru znajduje się pod artykułem.
Zapowiedź spaceru
We czwartek, 28 lipca 2022 r. o g. 18 rozpocznie się ostatni w tej edycji Spacer z historią, organizowany przez Dźwiękowe Archiwum Kcyni. Jego temat brzmi: Kcyńskie akcenty w Powstaniu Warszawskim.
W czasie spaceru usłyszymy o osobach związanych z Kcynią, które walczyły w Powstaniu Warszawskim.
Na kilka dni przed kolejną rocznicą wybuchu powstania zapraszamy na ten spacer. Zbiórka przez budynkiem Urzędu Miejskiego w Kcyni o godzinie 18. Proszę zabrać ze sobą wodę i nakrycie głowy.
tekst: Justyna Makarewicz/Dźwiękowe Archiwum Kcyni
Fotografie ze spaceru - Justyna Kulpińska /Gazeta "Pałuki"/
