{Aktualizacja z 23.12.2024 r.} Dzięki zdjęciom przesłanym przez naszą korespondentkę we Francji panią Katherinę Ryzhakovą zyskaliśmy bardzo dokładną dokumentację fotograficzną grobowca rodziny Auerbach i cmentarza żydowskiego w Nicei. Zdjęcia przynoszą nam także następną zagadkę - jaka była właściwa data śmierci Hermanna? Na płycie nagrobnej mamy datę 6. kwietnia 1915 r., w opracowaniu Sławomira Górzyńskiego - 6. kwietnia 1914. Dziękujemy pani Katherinie za nadesłane zdjęcia. Zachęcam do zapoznania się z galerią zdjęć pt. Spacerem po cmentarzu. 

Wprowadzenie

Pozostając w tematyce grudniowej "Ciekawości świata", której Gość - pan Mariusz Rettig przedstawił losy między innymi Żydów pochodzących z Kcyni, prezentuję Państwu artykuł pana Remigiusza Janochy.

Autor zajmuje się głównie tematyką dotyczącą ziemiaństwa, ze szczególnym uwzględnieniem historii rodu Dzieduszyckich. Przypomnijmy - rodzina Dzieduszyckich była właścicielami dóbr i pałacu w nieodległych od Kcyni Miastowicach. W czasie swoich poszukiwań pan Remigiusz natrafił na informacje dotyczące Hermanna Auerbacha, którego rodzina była związana z Kcynią, czy Exin, jak wówczas nazywało się nasze miasto (w okresie zaboru pruskiego). Na podstawie informacji odnalezionych w archiwalnej prasie i internetowych źródłach pan Remigiusz przygotował krótki artykuł. Artykuł otrzymałam kilka miesięcy temu, z propozycją publikacji w Dźwiękowym Archiwum Kcyni. W słowie wstępnym rozbudowałam go nieco o moje ustalenia.

Wysłuchawszy w dniu 2. grudnia br. fascynującej opowieści pana Mariusza Rettiga o obywatelach kcyńskich żydowskiego pochodzenia, którzy emigrowali z Kcyni i osiedlali się w tak egzotycznych miejscach jak Ameryka Południowa, postanowiłam opublikować nadesłany przed kilkoma miesiącami materiał. Tu co prawda los Hermanna Auerbacha związał go ze Starym Kontynentem, ale jego biografia jest niezwykle interesująca. Daje kolejny dowód na to, że Kcynianie w poszukiwaniu lepszego losu wyruszali z naszego miasta w najróżniejszych kierunkach i z powodzeniem rozwijali swoje przedsiębiorstwa.

Pobieżna kwerenda w internetowych źródłach dotyczących genealogii i cmentarzy przyniosła kilka informacji na interesujący nas temat. Tak jak ustalił pan Remigiusz, Hermann Auerbach urodził się w Kcyni (na stronie myheritage.com mylnie podawana nazwa jako: Esinen). Jest pochowany na cmentarzu zamkowym (fr. Cimetiere Du Château) w Nicei.

W blogu Poemas del rio Wang, pod wpisem z czerwca 2014 r. (kliknij) znajdziemy impresje pani Catherine Darley po wizycie na cmentarzu żydowskim w Nicei. Autorka pisze: (tł. J. Makarewicz) Cmentarz żydowski w Nicei rozszerzał swoje terytorium przez prawie 1,5 stulecia, sytuując się na zamkowym wzgórzu, frontem do wybrzeża. 

Zapraszam do lektury zamieszczonego poniżej artykułu pana Remigiusza Janochy. Dziękuję Autorowi za nadesłany materiał i za pamięć o Kcyni i Kcynianach. Artykuł uzupełniony o dodatkowe linki do źródeł w internecie (biblioteki cyfrowe).

wstęp - Justyna Makarewicz/Dźwiękowe Archiwum Kcyni 

Hermann Auerbach - kcyński ślad w Monaco i Nicei

W trakcie swoich poszukiwań genealogicznych i historycznych natrafiłem na kcyński ślad w Monaco i Nicei. Związany jest on z osobą Hermanna Auerbacha, przedsiębiorcy.

Auerbach urodził się 23 grudnia 1826 r. w Kcyni (niem. Exin) w rodzinie żydowskiej. Początkowo był współwłaścicielem rodzinnej firmy Selig, Auerbach & Sohne (sklep kolonialny), mającej siedziby w Poznaniu i Berlinie.

W Berlinie ożenił się z Pauliną z domu Leibnitz (1828-1909). Z tego związku miał czworo dzieci: Juliusa (ur. 1858 r.),  Ludwiga (ur. 1862 r.),  Carlosa (ur. 1863 r.), Helenę (ur. 1867 r.).

Auerbach był współzałożycielem i współwłaścicielem cukrowni w Środzie Wielkopolskiej (przez szereg lat pełnił funkcję przewodniczącego Rady Nadzorczej spółki).

W latach 90. XIX przeprowadził się do Monaco. Zamieszkał w zakupionej willi Marie-Antoinette w Monte Carlo, gdzie prowadził życie rentiera. Wspólnie z żoną zaangażował się w działalności dobroczynną i charytatywną w Księstwie Monako. 

Władze przyznały Auerbachowi tytuł królewskiego tajnego radcy handlowego (niem. Commerzienrat). 

Jego syn Carlos (zm. 1935 r.) był malarzem, studiował malarstwo w Paryżu i Barcelonie, był uczniem Fernanda Cormona i Josepa Cusachsa.

W ciągu swojego życia wykazał zmysł do interesów.

Zmarł nagle na atak serca podczas spaceru w Mentonie 6 marca 1914 r. (w opracowaniu S. Górzyńskiego - data 6. kwietnia 1914 - dopisek JM) 

Pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu izraelickim w Nicei na wzgórzu Château. Na zdjęciu poniżej - grobowiec Auerbachów. Inskrypcja dotycząca Hermanna 1. z lewej. Fotografia pochodzi z publikacji Polacy pochowani na cmentarzach Nicei i Mentony (dostęp cyfrowy). 

Jak podają autorzy wyżej wspomnianej pracy, grobowiec mauzoleum rodziny Auerbachów jest okazały i nawiązuje do świątyni greckiej (obok Hermanna pochowana jest jego żona Pauline, syn Carlos i krewna Amalie). 

Cyt. z publikacji - aneks nr 1 Cmentarz izraelicki w Nicei na wzgórzu Château: Rodzina Auerbachów ma bardzo okazały nagrobek - mauzoleum nawiązujące do świątyni greckiej, a obok jeszcze dodatkowe trzy miejsca grobowe, na jednym z nich znajduje się nagrobek Hermana Auerbacha. (op. cit., s. 281). Dostęp do cyfrowej wersji książki: kliknij w link 

Autor: Remigiusz Janocha 

Nekrologi z Berliner Tageblatt und Handels-Zeitung, 1914.03.12, nr 129, s. 9. Dostęp online: kliknij w link

Dowiedz się więcej:

Opracowując artykuł autor korzystał z publikacji: Dacka-Górzyńska Iwona M., Górzyński Sławomir, Polacy pochowani na cmentarzach Nicei i Mentony, Wydawnictwo DiG, Warszawa 2015.

Na cmentarzu żydowskim w Nicei jest pochowany Rene Goscinny, współtwórca (razem z Jean-JacquesSempé) takich postaci jak: Mikołajek, Asterix i Obelix. Informacje o cmentarzu żydowskim w Nicei - blog Podróż tysiąca mil (wpis z 2022 roku) www.podroztysiacamil.com - kliknij w link.

Zachęcam do zapoznania się z materiałami graficznymi zamieszczonymi w galerii poniżej. W dniu 23.12.2024 r. dodałam fotografie autorstwa Katheriny Ryzhakovej.