Podczas powstania kościuszkowskiego w 1794 r. Kcynia znalazła się na krótko w rękach polskich. Oddział powstańców kościuszkowskich wtargnął najpierw do Żnina, usunął w mieście orły pruskie i wydał odezwę wzywającą do udziału w powstaniu. Powstanie zaczęło się szybko rozszerzać i niebawem objęło Szubin, Barcin i Gąsawę, a nawet Sępólno Krajeńskie. W tym też czasie została prawdopodobnie wyzwolona Kcynia.¹

¹ Kcynia w latach 1773-1919. Barbara Janiszewska-Mincer. W: Dzieje Kcyni i okolic, Wł. Jastrzębski (red.), Kcynia 1993, s. 74-75.