Wielokrotnie powtarzam, że rolą Archiwum jest także pomoc w wiązaniu zerwanych nici. Rodzinnych, społecznych, pokoleniowych. Rola archiwum to także pomoc w naukowych poszukiwaniach. Fakt udostępnienia w internecie tak dużego zasobu powoduje, że znacznie poprawia się dostęp, a archiwalia same stają się możliwe do wykorzystania przez każdego, także na potrzeby naukowych zainteresowań.

Dźwiękowe Archiwum Kcyni, dzięki zgromadzonym zasobom archiwalnym, ale może przede wszystkim dzięki gronu zaangażowanych mieszkańców pomaga w poszukiwaniach. Nie inaczej jest dzisiaj - znów zwracam się do Was z apelem o pomoc. 

Na zdjęciu powyżej: tablica pamiątkowa znajdująca się na cmentarzu w Woli Gułowskiej (kliknij, aby powiększyć)

Kilka tygodni temu odebrałam telefon, a w słuchawce usłyszałam słowa: Jest Pani moją ostatnią nadzieją. Do Urzędu zadzwonił pan Leszek Moszczyński, który od wielu już lat próbuje zebrać informacje o uczestnikach bitwy w Woli Gułowskiej. Jednym z nich był przedwojenny nauczyciel ze szkoły w Laskownicy, ppor. Marian Leitgeber. Pozwalam sobie skopiować treść wiadomości od pana Moszczyńskiego (korespondencja e-mail z dnia 4.04.2025): 

Na cmentarzu parafii Wola Gułowska, we wsi Turzystwo, w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim, w gminie Adamów znajduje się mogiła żołnierzy poległych w ostatniej wielkiej bitwie 1939 r. w Polsce. Wśród wymienionych na tablicy, odczytujemy nazwisko podporucznika Leitgebera Mariana. Był dowódcą II plutonu kompanii ciężkich karabinów maszynowych (w skrócie c.k.m.), samodzielnego batalionu 179 pułku piechoty, 60 Dywizji, Kleeberczykiem. Okoliczności śmierci podporucznika nie do końca są znane. Wiadomo, że poległ w bohaterskim ataku na umocnione pozycje Niemców w Woli Gułowskiej. Jego śmierć potwierdził w 1940 roku Niemiecki Czerwony Krzyż (kliknij, aby powiększyć):

Marian Leitgeber przed wojną był nauczycielem Publicznej Szkoły Powszechnej w Laskownicy. Informował o tym Dziennik Urzędowy Kuratorium Okręgu Szkolnego Pomorskiego R VIII, 1945, nr 9. Fakt ten powtórzono w książce pt. "Działalność oświatowa i martyrologia nauczycielstwa polskiego pod okupacją hitlerowską  1939-1945", Wrocław 1987, autor M. Walczak.

Może dzięki pomocy mieszkańców Laskownicy uzupełnimy ten skromny opis biograficzny bohatera Waszej małej Ojczyzny. Leszek Moszczyński

APEL

Pan Leszek Moszyński za pośrednictwem Dźwiękowego Archiwum Kcyni zwraca się z prośbą do wszystkich, którzy posiadają informacje na temat Mariana Leitgebera. Jeśli w opowieściach Waszych bliskich (być może przedwojennych uczniów szkoły w Laskownicy) przetrwała jakaś anegdota, okruch wspomnienia, fotografia - prosimy o kontakt.

Email: justyna.makarewicz@kcynia.pl lub telefon: 608 649 009. Można także kontaktować się za pośrednictwem naszych mediów społecznościowych. 

Rysunek na okładce: Ryszard Matecki (Wiejski Kocur)

Archiwalia (dokument i zdjęcie głazu) pochodzą z archiwum Leszka Moszczyńskiego

plakat: kliknij, aby powiększyć